No. 2133A

三藏法師義淨撰

為欲向西國人。作學語樣。仍各註中。梵音下題漢字。其無字者。以音正之。並是當途要字。但學得此則餘語皆通。不同舊千字文。若兼悉曇章讀梵本。一兩年間即堪翻譯矣。

svarga◇天p.rthibii◇地suurya◇日candra◇月cchaayaa◇aatapa.h◇陰　陽paripuur.nu◇圓ade`sa◇矩divaaa.h◇晝rattri◇夜aaloka.h◇明andhakara.h◇闇devagarjati◇雷bimyu◇電vaayu◇風var.sa◇雨taaraka◇星srota◇流megha◇雲bidanita◇散（去）yati◇往aai`sa◇來gata◇去laig.rh.na◇取puurva◇東pa`scima◇西dak.si.na◇南uttara◇北upara◇上he.s.te◇下parasmara◇相prativaddha◇輔devaputra◇皇（又天子）mantri◇臣daasa◇僕dibiira◇吏mahargha◇貴samargha◇賤kumaara◇童vaalaubhra（（？））◇豎（立）niyata◇刊`saanta◇定parivartta◇品dravya◇物abhi.seka◇策sthita◇立mahaanagara◇州（大王城）svaami◇主sarasvati◇辯`sik.saaca◇教niiti◇禮likha.h◇書sthaapita◇置uru◇設sahaa.mga（（？））◇衙nigama◇府pitaa◇父maataa◇母jye.s.tabhraata◇兄kanyamaabhraata◇弟`soka◇孝artha◇義v.rhatuu◇弘prasaada◇撫bhaagineya◇甥sala◇舅p.rthak◇異parive.sijye.s.ta◇隣　伯pit.rya◇叔ekasthaa◇同mela◇聚pra.nama◇奉kaari◇事mitra◇友mak.sa◇朋karu.na◇矜priya◇愛daridraa◇貧adravya◇寠parvata◇山a.mga.na◇庭manduraa◇蔽ucchrapita◇軒cchattra◇蓋`suci◇淨a.tavii◇野cihna◇標pu.spa◇花stambha◇柱m.r.s.ta◇美sveta◇素samaapta◇竟sahasra◇千`sara◇da◇◇秋ku`sale◇嘉`savda◇聲sa.mcaara◇傳prabheda◇萬pura.na◇古puru.sa◇男strii◇女pratyaagamana◇迎vivaha◇嫁hakkara◇喚jiivita.m◇命nimitta◇招aakar.sa◇追vikrii.na◇賣kri.na◇買nikkala◇出pravi`sa◇入g.rhii◇俗kara.niiya◇務java◇馳sa.mvyavahara◇交ha.t.ta◇市prasaara◇店va.nija◇商bikrii◇.na◇◇貨praasaadika◇妍durvar.nu◇醜valavadu.h◇強durvala◇羸puurva◇先prasaada◇蒙stoka◇少phovani◇贈adya◇今pratipuuja◇用guru◇hova.nii◇重　遺eka◇一`sruuta◇聞`silaa◇砥saila◇礪puna◇再sa.mj~naa◇想garha.na◇箴niiti◇規sairava◇保`sariira◇身pardhva◇節durbhik.saa◇儉vigata◇離iiha◇此ata◇而ko◇誰ni.s.ta◇終vara◇希viruupa◇惡nirn.rta◇滅sarvakaala◇恒（又一切時）guru`sraddhaa◇敦（又重信）pu.nya◇福svasthita◇綏pii.ta◇禍yathaa◇如prati`savda◇響pradyuttara◇應ku`sala◇善yadi◇若cchaya◇影（陰）anupa◇隨citrakarmma◇圖naama◇名muktaa◇璀ku.ta◇積tvayaa◇汝guru◇欽重bida.h◇叡praj~naa◇哲yathaa◇猶gu~njaa◇囊dhenita◇裏aara◇錐yaki.mci◇咸mahaa◇京gaurava◇遵`silaa◇碩（石）gu.na◇德kacchapa◇龜saraga◇洛udghaa.ta◇啟devata◇神`sastaa◇師yadi◇既`sakya◇能tu.s.ta◇歡raattri◇tu◇夕m.rta◇殞kamata◇何praapta◇得du.hkha◇苦pratyu.sa◇朝bhuk.saa◇飢vyaakhyaana.m◇講patha◇道`sastra◇論ma.mju◇妙

aaspho.ta◇激dyota◇揚vyavahaara◇理artha◇致ak.sara◇文aasthaayi◇參^[2]upuraapa◇疊talasi◇席praj~naa◇聰atikraantaa◇過d.r.s.ti◇閱catvaara◇肆ha.t.ta◇市musaara◇玉racana◇砌mrera◇權bhadra◇賢paa.saa.na◇石vaaha◇渠anatikrama◇次bicaara◇檢pratyak.sa◇驗hoti◇是anyathaa◇非pravijaya◇提sama◇撕muurkha◇愚j~naana◇智kaakali◇紙patita◇落prava◇浮pu.spa◇花kaakavya^[3]詩ni.spanna◇成maryaadaa◇含suraaga◇翠kalaama◇筆a◇na◇不accha◇停roma◇毫uur.na◇pada◇句nirupatrava◇寧parivartta◇易ak.sara◇字abhipraaya◇意sa.mketa◇存rija◇忠spra.s.ta◇直ma◇prati.sedha◇弗api◇尚mithyaa◇邪prosaaka◇媚kevala◇獨praviveka◇暢gambhiira◇幽（深）satva◇情avanata◇偏aakar.sa◇抽（追）pra`snika◇雅cinta◇思kha.n.da◇片praarthana◇淑jana◇仁svaami◇君（主）puttra◇子ma◇匪bhaajana◇器bhaaga◇寸vij~naana◇伎<sup>[4]</sup>ma◇kraagughaa◇勿　嫌kharkha.ta◇固du.ska◇ra◇◇難sa.mmanta◇周（普）sa.mmanta◇備sapta◇七krama◇步（進）nimagna◇沈vak◇辭duura◇遠trii.ni◇三sa.mk.sepa◇略duravavodhati◇玄medhaavii◇英guhya◇祕ucita◇銓tulya◇衝`sraddhaa◇信sthita◇立jana◇manu.sya◇人abhiprasa.mna◇誠ka.s.ta◇哉^[5]na◇taavagii◇未sravati◇淪patita◇墜

katvavaara◇兵aayudha`sastra◇戎setu◇偃`sula◇戟yodha◇武k.satriiya◇帝abhuhuta◇騰dyota◇輝riddhi◇通rathya◇衢dhaava◇走sthaana`saala◇驛grantha◇結k.su.n.navarmma◇陌parive.s.te◇縈dhvaja◇旗nava◇九mahaanadya◇大江河pak.sa◇羽鳥catvaara◇四samudra◇海dar`saya◇呈tejanaa.m◇威taa.mmra◇銅g.rhava.mga◇梁cchit.r◇截prapaata◇險kha^nga◇釰dhavalaghara◇閣prayojana◇要vanmii（（？））◇機bhalla◇好avaskanda◇謀vidhavii◇宣vinaa`sa◇敗anta◇臨<sup>[6]</sup>tva◇◇敵kadaaci◇慮parama◇微jaya◇勝ka~njaa◇懷mahaa◇大bhaya◇懼dadaami◇雖svalpa◇劣na◇莫paribhava◇欺matsya◇魚vitarka◇麗kevala◇隻krama◇進（步）kraujja◇鶴phalganapak.sa◇翼yugala◇雙utayati◇飛rakta◇赤cinta◇心jaala◇罔kava.ta◇詐piitala.m◇黃udbheda◇泉a.mgu.s.ta◇指pratyeka◇期aadi◇初prathama◇首tu.s.ta◇欣utsaaha◇効daaya◇賞sthaana.m◇職anutnata◇靡vicikitsaa◇疑vaahu◇肱uuruu◇股yatna◇竭d.r.dha◇操sakhaaya◇佐paricaaraka◇弼deva◇乾（天）sopaanaa.m◇基pre.saya◇送pre.saka◇使bhomadevata◇祇sa.m`sla.sa◇連nihata◇伏bhramyati◇旋cihna◇旌nak.satra◇宿（星）bhiiruvaara◇慎`sara.na◇歸`saanta◇息（靜）skandha◇肩bhuja◇vak.sa◇胸abhyantara◇裏yudva.h◇戰addhala◇遂mo.t.ta肥

paanakapiva◇飲aahara◇食bhakta◇飯`saaka◇菜lava.na◇鹽`sukta◇酢tiivalaa◇羹drava◇臛ma.n.da◇餅phala◇菓modaya◇喜latuka◇團gu.da◇糖ik.su◇蔗aasvaada◇噉carva◇嚼saadrarka◇薑tu.mburubhalu◇椒marica◇胡椒rarthii◇芥sar.sapa◇白芥pi.n.dala◇芋paca◇煮pakka◇熟anumaana◇斟rviuuttola◇酌gaurava◇恭（謹）aapek.sa◇敬dhara◇持diiyataa.m◇與phela（（？））◇盤盂paatra◇鉢ekaanta◇屏phe.da◇却svastikaasara◇踞ve`s`sa◇坐aghila◇小kha.t.ta◇床granthi◇返vandha◇繫vastra◇衣ko.na◇角bhu.mja◇飡samapta◇罷竟sa.mcaara◇遷sthaana◇位（職）danta◇齒kaa.s.ta◇木ka.mkada◇梳dhova◇濯gaava◇牛`sak.rgii◇糞pralepa◇塗pu.mcchida◇拭`soca◇洗prak.salita◇滌alaaci◇匙ca^n.tu◇杓ko.s.tika◇倉ga.mja◇庫ranvana`sala◇厨`saala◇廳ma.n.dapisa.mcaya◇儲.thavasukha◇安sthaalii◇釜hanmiika.t.taha◇鑊huuri（（？））aayudha◇刀　（又仗突）daatra.m◇鎌gha.ta◇珁（𤬪）kudbha◇瓮ku.taarii◇斧`suurpa◇箕rajju繩varatra.m◇索atikrama◇違viloma◇拒raaja`saasana◇勅（王教）raajaaj~naa◇王智ekeka◇條rajakula◇官adhikara.na◇司graaha◇執bandhapari縛（繫）paala◇養`sariira◇躬（身）janiihi◇知manda◇患muula◇本sahaaya◇遂`saanti◇靜息ekaakiimukta◇栖vana◇林ekaagramakta◇專（又一）caryaa◇崇（又行）svabhuumi◇社prabhuuta◇多ekacintatanu◇志心`siighra◇急sa.mpre.sa◇遣eta◇斯siivana◇封laghna◇着

vasanta◇春hala◇耕vaavi◇種vava.h◇植aahe.ta◇畎k.settra◇畝samaara◇營k.r.si◇農udgha.ta◇決（開）pu.skara.nii◇池avataara◇降hala◇澤犁mathi◇撈daana◇施`sramatva（（？））◇功saalasya◇嬾katvaavaara◇夫suuryodaya◇晨`sayati◇寐（臥）udyukta◇勤satyuru.sa◇仕raatrii◇霄（夜）udita◇興（起）mastraaka◇鞭cammalata◇皮laku.ta◇杖`saka.ta◇車yuga◇轝khara◇驢bhaara◇馱a`sca◇馬yaana◇乘phala◇排`sakti◇槊dhanu.si◇弓kaa.n.da◇箭`satru◇逆a.daloma◇順bhaga◇分（寸）patita◇崩dhaanya◇稻（又種子）tila◇麻sasya◇豆godhuuma◇麥kara◇課bhara◇役var.sa◇年（雨）maargaya◇徵`salaka◇籌maava◇量da`sa◇aaphaka◇斛ga.nanta◇數ga.nana◇計ga.nita◇算aaphaka◇斗prasta◇升pa.t.ta◇絹bha^nga◇布hasta◇肘vidasti◇度bh.rtaka◇雇aargha◇價aa`sraya◇依pratyaya◇憑pa.t.ta◇絲suutra.m◇ra◇◇縷pi.taka◇箱pi.daayii◇筐suucii◇針suutra.m◇綖kagha◇裁siiva◇縫viithii◇街giiti◇吟biidhiraccha◇卷naada◇吼ru.s.ta◇嗔hasita◇㗛ma^ngalya◇吉ama^ngalya◇凶cchinda◇絕`sikhara◇嶺nava◇新a.mkura◇芝aakaa`sa◇碧空var.na◇色pii.taa◇危ku.mja◇巒puraa.na◇舊kesara◇蘃（鬚）kusudbhavar.na◇紅udghaa.da◇解開vadhana◇帶pathya◇宜aakar.sa◇攀bhagga◇折saamanya◇共aasarbha（（？））◇鄙k.setra.m◇田ghara◇家piitaa◇翁mahaa◇deya◇給aaraama◇園ri.si◇仙v.rk.sa◇樹m.rga◇鹿udyaana◇苑raaja◇王ko.t.ta◇城kutya◇薜g.rha◇舍.taa^nga◇梨vi.saya◇國kalpa◇劫anumaana◇比callani◇羅saadhana◇營marivartta◇迴轉（又易）avaloka◇顧priiti◇戀anya◇別pakaara◇報aaka.mk.sa◇望prasaada◇恩jaata◇生kukku.ta◇雞`sikhara◇峯antarvaana◇隱asthika◇骨naaga◇龍cchidra◇穴ad.r`sya◇潛sa.msthaana◇形dhyaana◇禪nadii◇河paaniiya.m◇水gambhiira◇𤀹`siila◇戒giri◇巘muurdha◇saila◇巖svaccha◇清kuvja◇俯karu.na◇悲raja◇塵`siimaa◇界yathaa◇猶maryaada◇准式nivaaraya◇遮icchati◇聽maitrii◇慈pataaka◇幡sadaa◇永kampa◇振praj~naamati◇慧uulka◇炬diirgha◇長prabha◇熒（光）a.dalagna◇扶siimasanvi◇關.sa.t◇六gati◇趣uudghaa.da◇開dhephita（（？））◇圍da`sa◇十andhakaara◇冥apanaya◇祛bheta◇除却`siitajvara◇虐bi.sa◇毒hasta◇軫nak.satra◇宿星k.santi◇忍k.r.s.na◇黔（黑）`sapa◇aa`scarya◇靈vyuuha◇嚴iiryapatha◇儀pratimaa◇像gandhaku.tima.n.dapa◇殿likha◇寫yodhati◇勘`sre.s.ta◇尊suutra◇經buddha◇佛陀dharma◇法sthaana◇處sa.mgha◇僧anusmara.na◇念aapatti◇罪laghuka◇輕praartha◇幸tatkaala◇當prakrama◇循vyavasthaa◇`saka.tapatha◇軌轍　車道niyata◇畢phokka◇至tirvaa.na◇涅盤nagara.m◇坰城kaa.saya◇袈裟ciivara◇衣karaka◇瓶praatra◇鉢`sayana◇臥asana◇具vastra◇衣parhya.na◇裳ghana◇厚raatrophana◇被bhara.na◇盛tavana◇櫃ekapu.ta◇單`sa.ta◇裙praseva◇帒gopatri◇藏praa.naka◇蟲muu.saka◇鼠trasta◇恐ca◇◇齧dhauvana◇浣so.sa.na◇曬prasaara◇舒bikasa◇張var.nakamvala◇氍毹p.r^nga◇綾citra◇錦suucikarmma◇繡tuulayi◇褥pra.niita◇芬芳pra.naala◇簷g.rha◇宇vanya◇蕭si.mcya◇灑manda◇緩k.sema.na掉suvar.nu◇鏗`savya.h◇鏘asti◇lajja◇有　恥ganvilika◇艾durgandha◇臭naasti◇無jugupsaa◇嫌kastorii◇麝dhuuma◇香stotra◇讚stavaadi◇詠gaayi◇歌tuuri◇管bimula◇愽juuta◇奕suraa◇酒kaa.mji◇醬vrahma◇梵sara◇音ccho.tika◇彈jihva◇舌bismara◇忘pra.nidhaana◇願eta◇茲labha◇利prasveda◇閏（汙）sarva◇惣（又一切）siimaa◇疆tavaa◇且a^nga◇題a.s.ta◇八`sata◇百anya◇餘samanaa◇皆nipu.na◇審pratyavek.sa◇詳`siighra◇早kaaryaa◇湏abhyaasa◇習adbhuta◇奇vyakhyaana◇說aadi◇始varttate◇可pratipanna`sa◇向para◇他de`sa◇鄉k.sa.nika◇聊`sariiraprakaa`sa.h◇申`sik.saa◇學bhaa.sa◇語aadar`sa◇樣iiccha◇豈iccha◇欲`saya◇耽lekha◇文likha.h◇章（已上重字二百言矣）

aadi◇初hetu◇因karmma◇業bipaaka◇pratyuvaaca◇報aa`s.rta◇託pratibimba◇形maatu◇母garbha◇胎aabidyaa◇無明◇bidyaa◇◇〔明〕viija◇種putra◇子k.ryaa◇造kaaraka◇作muula◇根vaabi◇栽bij~naana◇識sam.rha◇聚hetu◇因utthita◇起naama◇名lak.sa.na◇相maa`sratya◇依.sa.daa◇六yatana◇處bhavati◇既kagha◇剖spar`sa◇觸a^nga◇支punarapi◇復phe.da◇推vaidanaa◇受i.s.ta◇愛t.r.s.taa◇貪bi.saya◇境g.rhtu◇取asti◇有etagii◇斯u^ngha.da◇開d.r.s.ta◇見jata◇<sup>[7]</sup>生vyakta◇<sup>[8]</sup>雖tu.s.ta◇<sup>[9]</sup>喜v.rddha◇<sup>[10]</sup>老m.rta◇<sup>[11]</sup>死nivartta◇<sup>[12]</sup>還rudana◇<sup>[13]</sup>哀udvega◇<sup>[14]</sup>憂karu.ni◇<sup>[15]</sup>悲puurva◇anaadi◇<sup>[16]</sup>始gata◇去du.hkha◇苦kle`sa◇惱anta◇終aagata◇來yathaa◇如cakra◇輪gha.taka◇環sya◇之parivartta◇轉yadi◇若ka.n.da◇箭sya◇之`siighra.h◇催ku`sala◇善vaasa◇居deva◇天udyaana◇苑biruupa◇惡sthaana◇處u.s.na◇k.sara.h◇煻煨bidyaa◇明ava`sya.m◇可`sraddhaa◇信vahuudaka`sava◇浩浩k.sema◇tarka◇寧　猜catvaara◇四jati◇生puna◇頻patati◇落ta.taka◇泊.satyoni◇趣kati◇幾aavartta◇徘nivartta◇徊svasuha◇眷vacana.m◇言praka`sa◇明j~naana◇智vantavastra◇者斯事vyakta◇可ghatita◇傷ka.s.ta◇哉

`siira◇頭ak.si◇目kar.na◇耳nasa◇鼻o.s.ta◇脣asya◇口da.m.s.tra◇牙mala◇咽lala.ta◇額griivaa◇項romaa◇毛vaala◇髮jaahva◇舌mede.ta◇卷kro.da◇胸lamvita◇懸taalu◇喉bhinna◇缺skandha◇肩nakha◇甲vahu◇臂mandhi◇腕parasmara◇相lagna◇連snaayu◇筋siraa◇vra.na◇脈　瘡paama◇疥a^ngali◇指parva◇節sahi.na◇纖stana◇ghara◇駢乳（又嬭房）ka.ti◇腰paar`sva◇肋v.rkka◇腎a^ngu`sa◇勾aakar.sa◇牽naabhi◇臍p.r.s.ta◇背drau.h◇面paar`sva◇脇atu◇膓pe.t.taa◇肚eka◇一paar`sva◇邊guutha◇屎m.rtra◇尿bharita◇充塞sthija◇臗ka.tipaar`sva◇胯tiri◇㿲bisana◇偏carmma◇皮ma.m`sa◇肉asthi◇骨majjaa◇髓paaka◇膿（又熟）rudhira◇瘡血samanta◇周pratyaya◇緣kuru◇䏶腿jaga◇[跳-兆+專]jaanu◇ma.dola◇膝　脛gulpa◇腂cakra◇腡pii.sa◇研hasta◇手paada◇足nisvetana◇頑prasuptika◇痺sarvabhaala◇恒vahati◇流sre.sma◇唾laala◇涎ahoka.s.ta◇嗚呼durgandha◇臭purii.sa◇穢`sariira.m◇體apuurva◇奇哉manu.sa◇人sama◇並priiti◇憐prarthana◇請jaanati◇知jaata◇生asti◇有aparaadha◇過ma◇莫tahi◇向m.rta◇死raajaa◇王agrata◇◇◇◇前

ciinaak.sarasahasramaalaaaaryabhaa.saav.rttisamaaptaa唐　字　千　鬘　聖　語　竟

◇◇◇

〔識語〕

k.rtiraacaaryabahu`sruuta.htripi.ta◇ka◇bhadantapa作　阿闍梨多　聞　三藏　法師　勝Kṛtir Ācārya-bahu-śruta-tripiṭa [ka] bhadanta-param:ramaarthaadevasyayadatrapu.nya.mtadbhavatumaataapi義天　之　福　生　母　父ārthadevasya yad atra puṇyaṁ tad bhavatu mātāpi:traacaaryopaadhyaayapuurva.mgamasarvasatvaanuttarasa師　和上　先　行　一切　有情　無上trācāryopādhyāya-pūrvaṁgama-sarvasattvānuttarasa:myaksa.mbodhayeviiryadevenalikhita.msatvahiteya正等正覺　精進天　寫　有情利益myaksaṁbodhaye Vīryadevena eikhitaṁ sattvahitedatraku`sala.mjaata.mtadmehyaadagrabodhaye◇◇◇yad atra kuśalaṁ jātaṁ tad me syād agrabodhaye

〔梵唐消息〕

◇aakaa◇`sadeva◇天p.rthivii◇地aaditya◇日candra◇月nak.satra◇星vaata◇風v.r.s.ti◇雨hima◇雪abhra◇陰nirmala◇晴`siita◇寒u.s.na◇熱parvata◇山v.rk.sa◇樹kaa.s.ta◇木patra◇葉pu.spa◇花paa.na.saa◇石paasum.rttikaa◇土nadi◇河samudra◇海udaka◇水sikata◇沙utma◇上adhatara（（？））◇下mahaa◇大alpa◇小baala◇kaanyasa◇bhalla◇好biruuma◇惡sma.s.ta◇平samyakiid.rccha（（？））◇正　側par`sva◇偏aghriisaadika◇醜ruupavaa.m◇sobha.na◇端正`sara.na◇屋g.rha◇宅dvaara◇門gavaak.sa◇牕katpara（（？））◇瓦ghaasa◇草pakkai.ta◇磚kaa.n.da◇椽stambha◇柱kupaka.sa◇井kandabha^nvii◇竈　厨ta.s.ta◇椀kalaacii◇匙ka^nvii◇箸ya^nga◇竹nara◇葦kala`sa◇瓶kumbha◇瓮ku.n.dala◇盆`saka.tara.htha◇車pa`su◇牛a`sva◇羊haya◇馬khara◇驢u.s.trakakarabha◇馳`scaana◇狗paajii◇鷹sai.na◇鷄mak.si.na◇鳥m.rga◇獸bhuuta◇鬼yak.sa◇神gaja◇寫paadaata◇與utk.sipanehi◇擎　運taanaya（（？））◇打maaraya◇殺jiiva.mta◇活k.sighra◇急`sanai`sithila◇緩.tiipa◇緊kalaapa◇束vandha◇溥`sira◇頭baarake`sa◇髮bhruu◇眉cak.su◇眼naasa◇鼻kar.nu◇耳saasyu◇口ga.m.da◇頰o.s.ta◇脣jihva◇舌da.m.s.tra◇耳danta◇齒mukha◇面griiva◇項vak.su◇胸hasta◇手pada◇脚p.r.s.ti◇脊kuk.si◇肚h.rdaya◇心mana◇意daasa◇奴dasi◇婢katvaavaara◇兵suvar.nu◇金rumya◇銀pa.na◇錢pa.t.ta◇絹u.sprii◇布cittra◇錦musaara◇玉ratna◇寶svastha◇安隱p.rccha◇問訊pitra◇父maataa◇母je.s.tabhraataa◇兄kanyasabhraataa◇弟je.s.tabhagini◇姊kanyasabhagini◇妹madhura◇甜tikta◇苦aa.mv.r◇酢ta^nga◇梨trapusa◇黃苽guyaara◇苽varaha◇猪`saya◇紙ma.si◇墨kalaama◇筆likha◇書ga.nana◇算eka◇一ddhaya◇二traya◇三catu◇四pa.mca◇五.sa.tii◇六sapta◇七a.s.ta◇八nava◇九da`sa◇十bi`sa◇廿tri.m`sa◇卅caatvaari.m`sa◇四十pa.mcaa`sa◇五十.sa.s.tii◇六十sapri◇七十jaa`siitii◇八十nadhati◇九十`sata◇百sahasra◇千nayuta◇萬lak.sa◇<sup>[17]</sup>億ko.ti◇<sup>[18]</sup>兆（十億為兆）dhanivaa.m◇富kuliina◇貴niica◇賤daridra◇貧vahu◇多stoka◇少diirgha◇長hrasva◇短suu.da◇兒putra◇子duhi◇女bharyaa◇妻paatni◇妾raaja◇王para.nayaka◇臣.takkura◇宮p.r^ngu◇米a.taka.ni◇麵idhana◇柴aa.mgaara◇炭bhasma◇灰agni◇火taila◇油gh.rta◇蘇maak.siika◇蜜`su.n.tha◇薑naara.mga◇橘giita◇歌n.rtya◇舞bheri◇鼓va.m`sa◇笛biina◇箜篌sughaa.saka◇笙paa.n.dinya◇學問aayaasa◇辛du.hkha◇苦duura◇遠samiipa◇近dairma.nasya◇憂karu.na◇悲rudana◇哭hasa◇㗛vacana◇語abhigamana◇迎a.davrajana◇送bandane◇拜namaskaara◇跪aakro`sa◇罵paribhaa.sa.na◇辱ddhe.sa◇嗔ro.sa◇喜aha.m◇我ddhantu◇儞svaccha◇清kalnar.sa◇濁ga.mbhiira◇深lavdha◇淺praapta◇滿binaga◇失maatsarya◇慳lobha◇貪vyaapaata◇嫉abhidya◇姤bhik.sa◇乞yaaca◇索prek.sa◇求gave.se◇覓bhaya◇恐cchabhita◇怖maarga◇道ku`sala◇善svara◇音`sala◇聲`savda◇聲j~naata.m◇知najanita◇不知d.r.s.ta◇見napa`syami◇不見parijaahi◇識nabij~naata◇不識`sruuta◇聞na`sruuta◇不聞bivodha◇覺nabibuddhe◇不覺madya◇酒ma.m`sa◇肉ma.n.da◇餅`syaka◇菜i.s.ta◇愛apriya◇憎tinda◇嫌putra◇子pautra◇孫ahuuya◇喚prahu.na◇客svaami◇主maryaada◇禮artha◇義`sraddhaa◇信`saatta◇困nipantra◇請praka`sa◇明andhakaara◇暗ka.ti◇腰jaanu◇膝ca.mkrama◇行ti.s.ta◇住`saita◇臥kha.t.ta◇床tarasii◇席navada◇氈bitaana◇毾khana.sa◇靴puula◇鞋matsyamiina◇魚pak.sa◇熟bhuk.sa◇飢bh.rpta◇飽mattak.siiva◇醉na.siida◇坐utti.s.ta◇起dhaava◇走megha◇雲`sveta◇白k.r.s.na◇黑niila◇青lohita◇赤ja.mburaa◇紫palaa`sa◇綠uurdhva◇上adha◇下suullii◇胡ciina◇漢ra`smi◇光kuttya◇牆parya.na◇院paapa◇罪aparaadha◇過pu.nya◇福gu.na◇德uttama◇jaya◇勝hiina◇劣d.r.dha◇堅saara◇固suutra◇經binaya◇律p.rthanjana◇凡aarya◇聖eva.m◇是naiva◇非pra.nidhi◇願aagaccha◇來gaccha◇去varttaasukha◇消息suto`sa◇歡樂vaira◇恨puur.nu◇◇◇◇滿